Fiński dywan ryijy pojawia się w źródłach od połowy piętnastego wieku

Artykuł był inspirowany tekstem

https://wiki.aineetonkulttuuriperinto.fi/wiki/Ryijy_tradition

Źródło: Fiński inwentarz żywego dziedzictwa (Finlandia)

Fiński dywan ryijy pojawia się w źródłach od połowy piętnastego wieku

Posłuchaj rozmowy Muxio i Muzci:

Muxio: Muzciu, w Finlandii od stuleci tka się grube, runiaste dywany!

Muzcia: Muxio, tak. Fiński ryijy to tkanina z węzłowym runem. Pierwsza pewna wzmianka o nim w Finlandii pochodzi z połowy piętnastego wieku.

Muxio: Do czego go wtedy używano?

Muzcia: Najstarsze ryijy były grube jak skóry i służyły za ciepłe okrycia. Runo zwracano w stronę śpiącego, a gładka strona leżała na wierzchu.

Muxio: Czy runo było tylko z jednej strony?

Muzcia: Na początku tak. W osiemnastym wieku rozpowszechniły się ryijy z runem po obu stronach: jedna grzała, druga zdobiła. Gdy zawisły na ścianie, runa z tyłu już nie tkano.

Muxio: Kiedy ten zwyczaj był najbujniejszy?

Muzcia: Za złoty wiek ludowych ryijy uważa się koniec osiemnastego wieku i pierwszą połowę dziewiętnastego. Węzeł jest jak w orientalnych dywanach: zwykle trzy albo cztery nici w pęczku.

Muxio: I nagle ktoś zamiast wełny wybrał cieńszy koc?

Muzcia: Od połowy dziewiętnastego wieku cieńsze koce zaczęły wypierać ryijy z łóżek. Na początku dwudziestego wieku wróciło zainteresowanie tą tkaniną, a słynny ryijy pokazano w tysiąc dziewięćsetnym roku w Paryżu.

Muxio: Od koca do ozdoby na ścianie.

Muzcia: Właśnie. Słowo „ryijy” pochodzi ze skandynawskiego określenia koca z runem.

Muxio: Ja bym przy pierwszym rzędzie węzłów już się pomylił w kolorach.

Muzcia: Dlatego tka się je równo, rząd za rzędem, aż z barwnych pęczków wychodzi wzór.

Muxio: I dziś ktoś w Finlandii wciąż robi własne ryijy.

Muzcia: Muxio, ta historia jest o tkaninie, która zaczęła jako ciepły koc i została ozdobą ściany, nie o jednym dywanie z gabloty.

Artykuł powstał przy pomocy AI Grok.