Książę Monaco - Historia Alberta I

Historia jak z bajki, czy szczęśliwiej?

Kim była Alberta Grimaldi?

Alberta Grimaldi była członkinią słynnej rodziny książęcej Monako. Urodziła się w XIX wieku i odegrała znaczącą rolę w historii dynastii Grimaldi, która rządzi Monako od ponad 700 lat.

Jakie było znaczenie Alberty Grimaldi w historii Monako?

Alberta Grimaldi przyczyniła się do modernizacji księstwa i rozwoju jego międzynarodowych relacji. Jej działania polityczne i społeczne wpłynęły na kształtowanie współczesnego oblicza Monako jako centrum finansowego i kulturalnego.

W jakim okresie żyła Alberta Grimaldi?

Alberta Grimaldi żyła w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku, w okresie znaczących przemian społecznych i politycznych w Europie. To był czas, gdy Monako przekształcało się z małego księstwa w nowoczesne państwo.

Jakie są najważniejsze źródła informacji o Alberty Grimaldi?

Główne źródła to archiwa książęce Monako, dokumenty dyplomatyczne z epoki oraz pamiętniki współczesnych. Dostępne są również fotografie i oficjalna korespondencja z tego okresu.

Czy Alberta Grimaldi miała wpływ na kulturę i sztukę?

Tak, Alberta była mecenasem sztuki i aktywnie wspierała rozwój kultury w Monako. Organizowała wydarzenia kulturalne i przyczyniła się do powstania instytucji artystycznych, które funkcjonują do dziś.

Jak Alberta Grimaldi wpłynęła na rozwój turystyki w Monako?

Alberta rozumiała potencjał turystyczny księstwa i inicjowała projekty mające na celu przyciągnięcie bogatych gości z całej Europy. Jej wizja przyczyniła się do rozwoju Monako jako ekskluzywnego kurortu.

Gdzie można znaleźć więcej informacji o historii Alberty Grimaldi?

Szczegółowe informacje znajdują się w Archiwach Pałacu Książęcego w Monako oraz w bibliotekach historycznych. Wiele dokumentów zostało zdigitalizowanych i jest dostępnych online dla badaczy i zainteresowanych historią.

Jakie było dziedzictwo Alberty Grimaldi dla przyszłych pokoleń?

Alberta pozostawiła trwały ślad w historii dynastii Grimaldi poprzez swoje reformy administracyjne i społeczne. Jej podejście do rządzenia wpłynęło na sposób, w jaki kolejne pokolenia prowadziły księstwo Monako.

Kim naprawdę był Książę Monaco? Historia Alberta I Grimaldi

Książę Albert I Grimaldi, który objął tron po Karolu III (książe Monaco przed Albertem), był znacznie więcej niż tylko władcą niewielkiego księstwa na Lazurowym Wybrzeżu. Jego fascynująca historia łączy w sobie nieoczekiwane zwroty akcji, od kariery wojskowej, przez pasję do nauki, aż po rządy pełne reform i innowacji.

Po objęciu władzy w 1889 roku, Albert I szybko wyróżnił się na tle europejskich monarchów. Jednak to nie tylko jego działania polityczne zasługują na uwagę. Przede wszystkim zasłynął jako "książę-naukowiec" – pionier oceanografii, który osobiście dowodził ekspedycjami badawczymi i założył słynne Muzeum Oceanograficzne w Monako. Ponadto wprowadził pierwszą konstytucję w historii księstwa, dlatego uważany jest za jednego z najważniejszych reformatorów w dziejach dynastii Grimaldich.

Ten artykuł przybliża niezwykłe życie Alberta I – od jego dzieciństwa i edukacji, przez burzliwe życie osobiste i małżeństwa, aż po znaczące osiągnięcia naukowe i polityczne, które ukształtowały współczesne Monako.

Dzieciństwo i pochodzenie Alberta I

Rodzina Grimaldi i jego urodzenie

Albert Honoriusz Karol Grimaldi przyszedł na świat 13 listopada 1848 roku w Paryżu. Był jedynym dzieckiem Karola III Grimaldi, późniejszego księcia Monako oraz jego małżonki, hrabianki Antoinette de Merode. Jako jedyny potomek książęcej pary, Albert od początku przygotowywany był do przejęcia władzy w niewielkim śródziemnomorskim księstwie.

Rodzina Grimaldich należała do jednych z najstarszych dynastii europejskich, której początki sięgały XIII wieku. Protoplastą rodu był Grimaldo Canella, pochodzący z Genui, najmłodszy syn Ottona Canellego, konsula Republiki Genui w 1133 roku. Przodkowie Alberta prowadzili ekspedycje morskie przez Morze Śródziemne, Morze Czarne i Morze Północne, dzięki czemu stali się jedną z najbogatszych rodzin w Genui. W 1395 roku udało się Grimaldim przejąć kontrolę nad Monako, tworząc podwaliny pod dzisiejsze księstwo.

Dziadkami Alberta ze strony ojca byli Florestan I Grimaldi, książę Monako oraz Maria Gibert de Lametz, natomiast ze strony matki Werner de Merode, hrabia Merode i Wiktoria de Spangen d'Uyternesse.

Wczesne lata i edukacja

Wczesne lata życia młodego Alberta upłynęły w atmosferze arystokratycznego wychowania i edukacji odpowiedniej dla przyszłego władcy. Chociaż urodził się w Paryżu, znaczną część młodości spędził w Monako, gdzie poznawał tradycje i zwyczaje kraju, którym miał w przyszłości rządzić.

W przeciwieństwie do swoich poprzedników, Albert wykazywał niezwykłe zainteresowanie nauką i światem przyrody, zwłaszcza morzem. Jego edukacja była staranna i wszechstronna, obejmująca przedmioty humanistyczne, języki obce oraz nauki ścisłe, co później miało ogromny wpływ na jego życiowe pasje.

Już od dzieciństwa przyszły książę fascynował się żeglarstwem, co stanowiło zapowiedź jego późniejszych zainteresowań oceanograficznych. W miarę dorastania, zainteresowania te pogłębiały się i ukierunkowywały na badanie tajemnic morskich głębin.

Służba wojskowa i pierwsze pasje

W latach młodości Albert rozpoczął służbę w armii hiszpańskiej, gdzie zdobywał pierwsze doświadczenia wojskowe. Przełomowym momentem w jego karierze wojskowej był wybuch wojny francusko-pruskiej, podczas której zdecydował się przyłączyć do wojsk francuskich. Za swoją odwagę i zasługi został odznaczony Legią Honorową V klasy, co stanowiło znaczące wyróżnienie dla młodego arystokraty.

Jednakże to nie kariera wojskowa, lecz nauka stała się prawdziwą pasją Alberta. W wieku zaledwie dwudziestu dwóch lat zaczął zgłębiać swoje zainteresowanie oceanografią. Ta dziedzina, łącząca w sobie elementy biologii, geologii, chemii i fizyki, całkowicie pochłonęła młodego księcia. Poświęcił jej mnóstwo czasu, studiując i prowadząc własne badania.

Połączenie doświadczeń wojskowych, arystokratycznego wychowania oraz wczesnych zainteresowań naukowych ukształtowało osobowość Alberta i przygotowało go do objęcia władzy w Monako. Jego niezwykła ciekawość świata i zamiłowanie do nauki sprawiły, że wkrótce miał stać się jednym z najbardziej postępowych władców swoich czasów oraz pionierem w dziedzinie badań oceanograficznych.

Życie prywatne i małżeństwa

Życie osobiste Alberta I było równie fascynujące jak jego osiągnięcia naukowe. Książę dwukrotnie wstępował w związek małżeński, a jego relacje rodzinne pełne były nieoczekiwanych zwrotów akcji.

Pierwsze małżeństwo z Marią Wiktorią Hamilton

21 września 1869 roku Albert, wówczas jeszcze następca tronu, poślubił brytyjską arystokratkę Marię Wiktorię Hamilton. Ceremonię zorganizowano w Marchais, podparyskiej posiadłości należącej do rodziny Grimaldich. Warto zaznaczyć, że para spotkała się po raz pierwszy zaledwie miesiąc przed ślubem, podczas balu zorganizowanego przez cesarza i cesarzową Francji. Mariaż został starannie zaplanowany przez babkę Alberta, Marię Gibert de Lametz.

Początkowo babka księcia próbowała doprowadzić do jego małżeństwa z Marią Adelajdą Hanowerską, księżniczką Cambridge, kuzynką królowej Wiktorii. Jednakże brytyjska monarchini nie wyraziła zgody na taki związek. Wówczas cesarz francuski zasugerował Marię Wiktorię Hamilton, córkę szkockiego księcia Hamilton, która mimo braku królewskiej krwi pochodziła z zamożnej rodziny o rozległych koneksjach z europejskimi dworami.

Narodziny syna Ludwika II

12 lipca 1870 roku w niemieckim Baden-Baden Maria Wiktoria urodziła księciu syna i następcę tronu, Ludwika II Grimaldi. Niestety, młoda księżna nie odnalazła się w roli małżonki władcy Monako. Jako dziewiętnastolatka nie czuła się szczęśliwa w zaaranżowanym małżeństwie i niebawem opuściła księstwo, zabierając ze sobą małego Ludwika do Niemiec.

Albert uzyskał rozwód, a jego małżeństwo zostało oficjalnie unieważnione w 1880 roku. Maria Wiktoria wkrótce poślubiła węgierskiego hrabiego Tassilo Festetics von Tolna, z którym doczekała się czworga dzieci. Tymczasem młody Ludwik został zmuszony do powrotu do Monako, aby przygotowywać się do przyszłej roli władcy.

Drugie małżeństwo z Alicją Heine

30 października 1889 roku w Paryżu, krótko po objęciu tronu, Albert poślubił Alicję Heine. Jego wybranką była zamożna wdowa po księciu Richelieu, Marie Odet Armandzie Aimbale de la Chapelle. Co ciekawe, Alicja wniosła do małżeństwa imponujący posag w wysokości 6 milionów dolarów (około 167 milionów dolarów według dzisiejszej wartości). Została tym samym pierwszą w historii Amerykanką, która została żoną głowy państwa.

Alicja okazała się niezwykle utalentowana w sprawach finansowych i szybko przejęła codzienne zarządzanie księstwem, gdyż Albert był bardziej zainteresowany swoimi naukowymi pasjami. Dzięki jej biznesowym zdolnościom udało się uzdrowić finanse Monako, między innymi poprzez zwolnienie niepotrzebnych i skorumpowanych dworzan oraz redukcję zbędnych wydatków.

Relacje rodzinne i separacja

Mimo początkowych sukcesów, drugie małżeństwo Alberta również okazało się nieudane. Książę często wyruszał samotnie w morskie podróże, gdyż Alicja nie znosiła żeglowania. Z czasem Albert zaczął zdradzać żonę, a ona sama nawiązała romans z angielskim kompozytorem pochodzenia żydowskiego, Isidore'em de Larą, którego objęła patronatem.

Kulminacyjnym momentem kryzysu małżeńskiego był incydent podczas prapremiery opery Jules'a Masseneta "Le jongleur de Notre Dame" 8 lutego 1902 roku. Albert publicznie oskarżył żonę o romans z kompozytorem, co doprowadziło do jej natychmiastowego wyjazdu do Paryża. Wkrótce książę wydał dekret zakazujący małżonce wstępu na terytorium księstwa i nakazał usunięcie wszelkich jej podobizn z oficjalnych dokumentów.

Mimo separacji, para nigdy się nie rozwiodła. Albert zgodził się wypłacać Alicji wysoką dożywotnią rentę, jednakże utracił prawa do reszty jej majątku. Księżna zachowała swój tytuł aż do śmierci Alberta w 1922 roku, po czym została księżną wdową Monako.

Albert I jako władca Monako

Po śmierci Karola III Grimaldi, dnia 10 września 1889 roku, Albert I objął oficjalnie władzę w Monako. Nowy władca, już wówczas znany ze swoich naukowych pasji, stanął przed wyzwaniem zarządzania niewielkim, lecz strategicznie położonym księstwem.

Objęcie tronu po Karolu III

Moment objęcia władzy przez Alberta I zbiegł się w czasie z jego małżeństwem z Alicją Heine, która wspierała księcia w administracyjnych obowiązkach. Podczas gdy nowy władca często oddawał się swoim naukowym pasjom, jego żona zajmowała się bieżącymi sprawami państwowymi. Wstąpienie na tron oznaczało dla Alberta nie tylko nowe obowiązki państwowe, ale również możliwość realizacji swoich wizji naukowych na szerszą skalę.

W pierwszych latach panowania Albert I znacząco zwiększył swoją aktywność zarówno jako władca, jak i jako naukowiec. Już w 1899 roku, zaledwie dziesięć lat po objęciu tronu, założył Muzeum Oceanograficzne w Monako, które stało się jednym z jego najważniejszych osiągnięć. Następnie, w 1906 roku, powołał do życia Instytut Oceanografii w Paryżu, poszerzając swój wkład w rozwój nauki.

Reformy i konstytucja z 1911 roku

Jednym z najważniejszych osiągnięć politycznych Alberta I było ustanowienie pierwszej konstytucji Monako. 5 stycznia 1911 roku książę uchwalił dokument, który miał fundamentalne znaczenie dla przyszłości księstwa. Chociaż w ówczesnych warunkach politycznych konstytucja nie miała jeszcze pełnej mocy prawnej, stanowiła przełomowy krok w kierunku modernizacji ustroju państwa.

Jednakże sytuacja międzynarodowa nie sprzyjała pełnemu wprowadzeniu reform konstytucyjnych. Wraz z wybuchem pierwszej wojny światowej dokument został praktycznie zawieszony. Mimo to, sama inicjatywa ustanowienia konstytucji świadczyła o postępowych poglądach księcia i jego dążeniu do unowocześnienia państwa.

Reakcja na protesty społeczne

Panowanie Alberta I nie było wolne od wewnętrznych napięć. W marcu 1910 roku w księstwie wybuchły masowe protesty przeciwko jego władzy . Mieszkańcy żądali radykalnych zmian ustrojowych – przekształcenia państwa albo w monarchię absolutną, albo w republikę. Niezadowolenie społeczne wynikało z kilku czynników: dominacji Francji w sprawach księstwa, rosnącego bezrobocia oraz polityki ekonomicznej prowadzonej przez władcę.

Kryzys pogłębiał fakt, że mimo wprowadzenia zakazu zatrudniania obcokrajowców w monakijskich zakładach pracy, bezrobocie wciąż rosło. Ta sytuacja zmusiła księcia do podjęcia zdecydowanych działań, czego efektem było właśnie uchwalenie konstytucji w następnym roku, co miało uspokoić nastroje społeczne.

Rola Monako podczas I wojny światowej

Podczas I wojny światowej Albert I pozostał wierny swoim pacyfistycznym przekonaniom. Stworzył Międzynarodowy Instytut Pokoju w Monako, który miał służyć jako miejsce do pokojowego rozwiązywania konfliktów międzynarodowych. Jednakże mimo osobistych poglądów, książę został wciągnięty w wir wydarzeń wojennych.

Szczególnie znaczący był jego konflikt z cesarzem Niemiec, Wilhelmem II. W pewnym momencie Albert napisał nawet osobisty list do cesarza, ostrzegając go przed konsekwencjami jego działań wojennych. Dzięki osobistemu zaangażowaniu księcia udało się ocalić dwie francuskie miejscowości przed całkowitym zniszczeniem.

Chociaż Monako oficjalnie zachowało neutralność podczas konfliktu, księstwo aktywnie wspierało wysiłek wojenny aliantów. Monakijskie szpitale przyjmowały rannych, a wśród żołnierzy walczących po stronie Francji znalazł się nawet jedyny syn księcia Alberta i następca tronu, Ludwik Grimaldi. Zaangażowanie księcia w sprawy międzynarodowe podczas wojny przyczyniło się do wzmocnienia pozycji Monako na arenie międzynarodowej, mimo niewielkich rozmiarów państwa.

Albert I jako naukowiec i odkrywca

Pasja naukowa Alberta I rozpoczęła się znacznie wcześniej niż jego panowanie. W przeciwieństwie do swojego poprzednika, Karola III, Albert stał się znany na całym świecie nie tylko jako władca, ale przede wszystkim jako wybitny naukowiec.

Początki pasji do oceanografii

W wieku zaledwie dwudziestu dwóch lat Albert zaczął zgłębiać swoje zainteresowanie oceanografią. Studiował ten kierunek, co później stało się fundamentem jego naukowej kariery. Na przełomie XIX i XX wieku, będąc już księciem Monako, został uznany za pioniera w dziedzinie oceanografii. Od najmłodszych lat fascynowały go podróże morskie, a sporą część swojego życia poświęcił zgłębianiu tajemnic mórz i oceanów.

Po zakończeniu służby w hiszpańskiej marynarce wojennej, Albert przystąpił do realizacji swoich młodzieńczych pasji. Będąc pod wrażeniem wyprawy korwety HMS CHALLENGER, postanowił pójść podobną ścieżką badawczą.

Budowa statków badawczych

Pierwszym statkiem badawczym księcia był 200-tonowy jacht L'HIRONDELLE, znany jako L'HIRONDELLE I. Przebudował go w 1873 roku i rozpoczął organizowanie regularnych ekspedycji oceanograficznych. Poczynając od roku 1875, przeprowadził na nim szereg wypraw naukowych w różne rejony Morza Śródziemnego oraz na Atlantyk, aż do rejonu Azorów.

Po objęciu tronu w 1889 roku, Albert znacząco zwiększył skalę badań. Zbudował kolejne, coraz większe i lepiej wyposażone statki:

  • LA PRINCESSE ALICE I (1891, 600 ton)

  • LA PRINCESSE ALICE II (1898, 1400 ton)

  • L'HIRONDELLE II (1911, 1650 ton)

Na tych statkach książę przeprowadził aż 28 ekspedycji naukowych w latach 1885-1915. Każda kampania trwała od siedmiu do czternastu tygodni i odbywała się między majem a październikiem.

Założenie Muzeum Oceanograficznego

Jednym z najważniejszych osiągnięć Alberta I było utworzenie Muzeum Oceanograficznego w Monako. Instytucja została przez niego ufundowana w 1889 roku, jednakże dla zwiedzających udostępniono ją dopiero 21 lat później, w 1910 roku. Muzeum znajduje się w jednym z najbardziej imponujących budynków w Księstwie.

Koncepcja zakładała pokazanie kolekcji eksponatów zgromadzonych podczas ekspedycji naukowych oraz propagowanie nowości naukowych dotyczących morza, jego zasobów i bioróżnorodności. Obecnie muzeum składa się z 90 zbiorników, które zamieszkuje około 6000 okazów ryb i 300 rodzin bezkręgowców.

Wkład w rozwój nauki i techniki

Dokonania naukowe Alberta I zyskały międzynarodowe uznanie - w 1909 roku Brytyjska Akademia Nauki przyjęła go w poczet swoich członków. Do jego najważniejszych osiągnięć należy odkrycie terytorium zwanego Prince Alice Bank na Azorach w 1896 roku.

Książę miał także wybitne zasługi dla rozwoju technik pomiarowych i konstrukcji aparatury oceanograficznej. Używał specjalistycznych przyrządów do głębokości 5310 metrów, uzyskując zaskakująco dokładne wyniki. Dzięki jego innowacyjnym metodom badawczym udało się odkryć wiele nowych gatunków morskich, w tym rybę głębinową nazwaną Grimuldichtys profundissimus na cześć rodu Grimaldich.

Z inicjatywy księcia Alberta I, oprócz Muzeum Oceanograficznego w Monako, powstał także Instytut Oceanograficzny w Paryżu (1906) oraz Instytut Paleontologii Człowieka, organizujący liczne wykopaliska archeologiczne. Te instytucje do dziś kontynuują badawczą misję rozpoczętą przez księcia-naukowca.

Dziedzictwo i odznaczenia

Po śmierci w 1922 roku, Albert I pozostawił po sobie nie tylko spuściznę naukową i polityczną, ale również otrzymał za życia liczne wyróżnienia, które podkreślały jego wyjątkową pozycję wśród europejskich monarchów i naukowców.

Najważniejsze ordery i wyróżnienia

Jako głowa państwa, Albert I pełnił funkcję Wielkiego Mistrza Orderu Świętego Karola, najważniejszego odznaczenia Księstwa Monako. Order ten, ustanowiony w 1858 roku przez Karola III, był przyznawany za zasługi oddane panującemu księciu i Księstwu Monako. Ponadto, książę otrzymał liczne zagraniczne odznaczenia, w tym Krzyż Wielki Orderu Legii Honorowej (Francja), Krzyż Wielki Orderu Świętego Olafa (Norwegia, 1875), Order Annuncjaty (Włochy), Order Serafinów (Szwecja) oraz Order Orła Czarnego (Prusy).

Szczególnym wyrazem uznania dla jego naukowych osiągnięć był złoty medal przyznany w 1920 roku przez Amerykańską Akademię Nauki. W roku następnym Explorers Club uhonorował księcia honorowym członkostwem, co stanowiło potwierdzenie jego znaczącego wkładu w badania oceanograficzne .

Instytucje nazwane jego imieniem

Aby uczcić pamięć wybitnego przodka, książę Rainier III Grimaldi ustanowił Medal imienia księcia Alberta I, przyznawany za zasługi w naukach fizycznych i chemicznych. Medal ten stał się prestiżowym wyróżnieniem w świecie naukowym, upamiętniającym pionierskie badania Alberta w dziedzinie oceanografii.

Wiele instytucji naukowych kontynuuje dzieło rozpoczęte przez księcia-naukowca. Mimo że nie wszystkie noszą bezpośrednio jego imię, ich istnienie jest świadectwem jego wizjonerskiego podejścia do nauki. Muzeum Oceanograficzne w Monako oraz Instytut Oceanograficzny w Paryżu, choć oficjalnie nie zawierają jego imienia w nazwie, są powszechnie kojarzone z jego osobą i działalnością.

Wpływ na przyszłe pokolenia Grimaldich

Dziedzictwo Alberta I wywarło ogromny wpływ na kolejne pokolenia rodu Grimaldich. Jego wnuk Rainier III kontynuował tradycję wspierania nauki i badań, ustanawiając wspomniany medal jego imienia. Natomiast obecnie panujący książę Albert II, nazwany na cześć pradziadka, poszedł w jego ślady, angażując się szczególnie w ochronę środowiska morskiego.

Pasja oceanograficzna pierwszego Alberta stała się częścią tożsamości dynastii, a jego nazwisko do dziś cieszy się szacunkiem w międzynarodowym środowisku naukowym. Dzięki jego działalności, małe Księstwo Monako zyskało światową renomę jako centrum badań oceanograficznych, co znacząco wpłynęło na prestiż rodu Grimaldich na arenie międzynarodowej.

Zakończenie

Dziedzictwo księcia Alberta I Grimaldi niewątpliwie wykracza daleko poza granice niewielkiego księstwa Monako. Przede wszystkim jego wkład w rozwój oceanografii pozostaje fundamentem współczesnych badań morskich. Książę, który początkowo przygotowywany był wyłącznie do roli władcy, stał się natomiast pionierem nauki, łącząc swoje arystokratyczne pochodzenie z autentyczną pasją badawczą.

Podczas gdy jego życie osobiste pełne było zawirowań i nieoczekiwanych zwrotów akcji, jego osiągnięcia naukowe okazały się niezwykle trwałe. Muzeum Oceanograficzne w Monako oraz Instytut Oceanograficzny w Paryżu funkcjonują do dziś, kontynuując misję zapoczątkowaną przez księcia-naukowca. Również pierwsza konstytucja Monako, wprowadzona przez Alberta I w 1911 roku, stanowiła kamień milowy w historii księstwa.

Chociaż Albert I zmarł w 1922 roku, jego duch badawczy żyje nadal w działaniach kolejnych pokoleń Grimaldich. Szczególnie obecny książę Albert II, nazwany na cześć swojego wybitnego pradziadka, aktywnie angażuje się w ochronę środowiska morskiego i kontynuuje tradycje naukowe.

Z pewnością Albert I nie był typowym monarchą swojej epoki. Zamiast skupiać się wyłącznie na sprawach państwowych, poświęcił znaczną część swojego życia nauce, dzięki czemu zyskał międzynarodowe uznanie i szacunek. Jego liczne ekspedycje badawcze, innowacyjne metody pomiarowe oraz odkrycia nowych gatunków morskich na zawsze wpisały się w historię oceanografii.

Podsumowując, dziedzictwo Alberta I Grimaldi stanowi doskonały przykład tego, jak jednostka może przekształcić niewielkie państwo w znaczący ośrodek naukowy o światowej renomie. Dlatego też, mimo upływu czasu, pierwszy książę Monako pozostaje inspiracją zarówno dla naukowców, jak i dla przyszłych pokoleń rodu Grimaldich.

Referencje

[1] - https://pl.wikipedia.org/wiki/Albert_I_Grimaldi
[2] - https://pl.wikipedia.org/wiki/Grimaldi_(rodzina)
[3] - https://www.graptolite.net/Facta_Biographica/albert_I.html